Redevoeringen

Een strandjutter liep op een strand dat was bezaaid met zeesterren.

Zeesterren op het strand, zo ver als het oog kon zien. De strandjutter liep er voorzichtig doorheen en raapte elke stap een zeester op en gooide die terug de zee in. Een voorbijganger vraagt aan de man “Waarom doe je dat? Kijk hoeveel zeesterren er liggen, wat maakt het nou voor ver- schil?” De man antwoordde, terwijl hij weer een zeester de zee in gooide “Het maakt zeker een verschil voor deze”.

Leiderschap zit in kleine dingen, een leider is niet altijd direct te herkennen. Soms kan een kleine stap van een mens zoals jij of ik een leider maken. Om mij heen hoor ik veel geluiden van mensen die ontevre- den zijn met ‘de huidige situatie’. Mensen die zich ongerust maken over “waar het heen gaat met de wereld”. Mensen die afgeven en mopperen op ‘de jeugd van tegenwoordig’ of andere specifieke groepen. Op het nieuws, in de krantenkoppen, lees ik over de mon- diale financiële crisis. Ik lees over de onverschilligheid van mensen. Ik verbaas me er over dat de foto’s op de voorpagi- na steeds schokkender zijn, maar minder shockeren. Ik lees over een wereld die individualistischer wordt. Ik geloof dat het anders kan.

Om mij heen hoor ik ook geluiden van mensen die echt vol overtuiging ergens voor durven gaan. Waterputten bouwen in Kameroen, onderwijs geven aan verpleegsters in Afrika. Ook veel kleinere voorbeelden, zoals biologisch eten, kin- derpostzegels kopen of kleine ondernemers steunen. Op het nieuws, in de krantenkoppen, lees ik ook over de Arabische Lente, over een nationale inzamelingsactie die miljoenen oplevert. Ik zie dat er voor een nieuw slachtoffer van zinloos geweld toch weer een stille tocht georganiseerd wordt. Ik lees over een wereld die meer verbonden is.
Wat maakt het verschil tussen deze voorbeelden? Hoe komt het dat sommige mensen wel spreken over verandering, maar niets doen en dat anderen de mouwen opstropen en ervoor gaan?

Om met Simon Sinek (TED-talk “How great leaders inspire action”) te spreken; Martin Luther King was niet de enige die leed onder het Amerika van voor de burgerrechten. Waarom is hij geslaagd een beweging te mobiliseren en zijn anderen dat niet? Hoe werd hij ineens een leider?
Ik denk dat de basis van dit verschil is: beïnvloeden wat je kunt beïnvloeden. Het is makkelijk te denken dat wat ik doe “toch het verschil niet zal maken”. Maar waar anders kun je beginnen? Door te beginnen bij dat wat binnen je bereik ligt, kun je de eerste stap zetten.

Bedenk dat met een eerste stap de wereld niet hoeft te ver- anderen. Je kunt niet in één keer alle zeesterren teruggooien. Het zetten van die stap is een stukje in de goede richting. Zonder eerste stap geen verandering.
Voor een verandering zijn leiders nodig, maar niet zozeer leiders in klassieke zin. Het gaat niet om iemand die alle problemen voor iedereen oplost. Leiderschap zit in kleine dingen. Leiderschap zit in doen waar je goed in bent en doen waar je in gelooft. Als je doet waar je goed in bent, waar je achter staat en waar je (toekomstige) kinderen trots op zullen zijn, ben je een leider. Als je doet waar je goed in bent, inspireer je mensen om je heen. Wanneer jij een kleine eerste stap zet, laat je zien dat iemand anders het ook kan.

Precies daar zit het verschil. Daarom geloof ik dat het anders kan. Ik geloof dat iedereen een leider kan zijn. Zoek een zeester en gooi hem terug in zee, kijk wat er gebeurt. Nu nog, geloof ik dat het anders kan. Binnenkort kunnen we zien dat het anders kan. En als we het in de krantenkoppen lezen, dan is het niet anders meer...